Integracja sensoryczna (SI) to proces, w którym układ nerwowy odbiera, rozpoznaje i interpretuje bodźce zmysłowe pochodzące z otoczenia oraz z własnego ciała. Prawidłowe przetwarzanie tych informacji pozwala dziecku reagować adekwatnie do sytuacji, planować ruchy, uczyć się i funkcjonować w codziennych aktywnościach.
Zaburzenia integracji sensorycznej to złożone trudności w przetwarzaniu bodźców zmysłowych, które mogą wpływać na zachowanie, koncentrację, motorykę, mowę i emocje. Dlatego wczesna diagnoza i terapia SI mają kluczowe znaczenie dla rozwoju dziecka.
Na czym polega terapia integracji sensorycznej
Terapia SI to zajęcia o charakterze zabawowym, prowadzone w specjalnie wyposażonej sali z huśtawkami, deskami równoważnymi, piłkami i innymi przyrządami, które stymulują układ przedsionkowy, proprioceptywny i dotykowy.
Podczas sesji terapeuta w sposób kontrolowany dostarcza dziecku bodźców sensorycznych – ruchowych, dotykowych, wzrokowych i słuchowych – tak, aby układ nerwowy mógł nauczyć się je prawidłowo przetwarzać.
Zajęcia zawsze mają formę zabawy, a ich celem jest:
- poprawa koordynacji ruchowej i równowagi,
- rozwijanie świadomości ciała i orientacji w przestrzeni,
- wspieranie koncentracji uwagi i samoregulacji emocjonalnej,
- zwiększenie pewności siebie i motywacji do działania.
Terapia nie polega na nauce konkretnych umiejętności, lecz na usprawnianiu procesów przetwarzania sensorycznego, dzięki czemu dziecko może te umiejętności zdobywać naturalnie.
Rodzaje trudności w integracji sensorycznej
Trudności w zakresie SI mogą przybierać różne formy. Najczęściej wyróżnia się:
- problemy z modulacją sensoryczną – nadwrażliwość lub obniżona reakcja na bodźce (np. dziecko unika dotyku, hałasu, ruchu albo przeciwnie – stale ich poszukuje),
- trudności w różnicowaniu sensorycznym – kłopot z rozpoznawaniem i odróżnianiem bodźców (np. twarde–miękkie, głośne–ciche),
- nieprawidłowości w planowaniu ruchu o podłożu sensorycznym – osłabiona równowaga, problemy z koordynacją, opóźniony rozwój motoryczny.
Objawy mogą mieć różne nasilenie, dlatego zawsze wymagają indywidualnej oceny przez terapeutę SI.
Jak przebiega diagnoza i terapia
Diagnozę procesów integracji sensorycznej przeprowadza certyfikowany terapeuta SI.
Proces obejmuje:
- szczegółowy wywiad z rodzicami,
- obserwację dziecka podczas zabawy i wykonywania zadań,
- testy standaryzowane (dla dzieci powyżej 4 roku życia).
Na tej podstawie opracowywany jest indywidualny plan terapii, dostosowany do wieku, poziomu rozwoju i potrzeb dziecka.
Zajęcia odbywają się 1–2 razy w tygodniu. Ćwiczenia dostarczają bodźców w sposób kontrolowany – tak, aby stymulować układ nerwowy, ale nie powodować przeciążenia.
Terapia trwa zwykle kilka miesięcy i jest regularnie monitorowana.
Kiedy warto skonsultować dziecko z terapeutą SI
Warto rozważyć konsultację, jeśli u dziecka obserwuje się:
- nadwrażliwość lub zbyt słabą reakcję na bodźce,
- opóźniony rozwój ruchowy lub mowy,
- problemy z równowagą i koordynacją,
- trudności z koncentracją, nadruchliwość lub impulsywność,
- niepokój i drażliwość,
- trudności z motoryką małą (np. ubieranie, rysowanie, pisanie),
- wybiórczość pokarmową.
Im wcześniej zostaną rozpoznane nieprawidłowości, tym skuteczniej można wspierać dziecko w rozwoju.
Terapia SI w Centrum Rehabilitacji Grawitacja
W Centrum Rehabilitacji Grawitacja zajęcia integracji sensorycznej prowadzone są przez terapeutów z certyfikacją SI i doświadczeniem w pracy z dziećmi z zaburzeniami integracji sensorycznej oraz trudnościami w przetwarzaniu bodźców. Zajęcia mają charakter indywidualny i odbywają się w bezpiecznym, przyjaznym otoczeniu. Terapia łączy elementy ruchu, zabawy i nauki, dzięki czemu dziecko chętnie uczestniczy w zajęciach i stopniowo rozwija umiejętność lepszego reagowania na bodźce.
Klauzula edukacyjna
Powyższy opis ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowi porady medycznej.
O kwalifikacji do terapii decyduje specjalista po przeprowadzeniu badania.
