Metoda Vojty w rehabilitacji dziecięcej

Podstawą metody Vojty jest zjawisko odruchowej lokomocji – dzięki odpowiednim bodźcom można pobudzić naturalne reakcje ruchowe dziecka, takie jak pełzanie, obrót czy podpieranie się na przedramionach. Podczas terapii dziecko układane jest w ściśle określonych pozycjach, a terapeuta stosuje ucisk na punkty stymulacyjne (punkty wyzwolenia) z odpowiednią siłą i kierunkiem.

Stymulacja punktów wyzwolenia uruchamia skoordynowaną aktywność wielu grup mięśniowych – od mięśni szyi, przez tułów, aż po kończyny. W ten sposób możliwe jest aktywowanie prawidłowych wzorców ruchowych nawet u dzieci, które nie potrafią jeszcze samodzielnie wykonywać danych ruchów.

Wyróżnia się dwa główne wzorce odruchowej lokomocji:

• odruchowe pełzanie,
• odruchowy obrót.

Regularna terapia wspiera rozwój koordynacji, kontroli posturalnej i stabilizacji tułowia, co sprzyja harmonijnemu rozwojowi dziecka.

Strefy i punkty wyzwolenia

W metodzie Vojty wykorzystywane są tzw. strefy i punkty wyzwolenia, czyli miejsca na ciele, których delikatna stymulacja wyzwala określone reakcje motoryczne. Każdy z tych punktów znajduje się w precyzyjnie określonej lokalizacji, np. na klatce piersiowej, miednicy, kończynach lub w okolicy łopatki.

• Strefy wyzwolenia to większe obszary ciała, które zawierają kilka punktów o różnym działaniu.
• Punkty wyzwolenia (punkty stymulacyjne) to dokładne miejsca, których aktywacja powoduje określoną reakcję – np. wyprost kończyn, obrót tułowia, aktywację mięśni posturalnych.

Poprzez pobudzenie tych punktów terapeuta uruchamia automatyczne wzorce ruchowe i wpływa na regulację napięcia mięśniowego oraz koordynację nerwowo-mięśniową. W efekcie dziecko może stopniowo rozwijać zdolność utrzymania pozycji, równowagi i prawidłowego ułożenia ciała.

Wskazania do terapii metodą Vojty

Terapia metodą Vojty jest stosowana u dzieci:

• z obniżonym lub wzmożonym napięciem mięśniowym,
• z asymetrią ułożeniową ciała lub głowy,
• z opóźnieniem rozwoju psychomotorycznego,
• z dysfunkcjami funkcjonalnymi (DF)
  – czyli zaburzeniami w zakresie reakcji posturalnych, równowagi i kontroli ruchu,
• z mózgowym porażeniem dziecięcym (MPD),
• u wcześniaków z ryzykiem zaburzeń neurorozwojowych,
• z deformacjami w obrębie twarzoczaszki (np. plagiocefalia).

Metoda znajduje także zastosowanie w terapii dzieci z zespołami genetycznymi lub innymi zaburzeniami o podłożu neurologicznym.
Wczesne rozpoczęcie terapii wspiera prawidłowy rozwój motoryczny i pomaga zapobiegać utrwalaniu nieprawidłowych wzorców postawy.

Przebieg terapii w Centrum Rehabilitacji Grawitacja

Każda terapia metodą Vojty poprzedzona jest szczegółową oceną funkcjonalną dziecka, obejmującą analizę napięcia mięśniowego, symetrii ciała, reakcji równoważnych i odruchowych. Na podstawie oceny terapeuta dobiera odpowiednie pozycje i punkty stymulacyjne.

Podczas zajęć:

• stosowany jest ucisk na wybrane punkty wyzwolenia,
• terapeuta kontroluje reakcje dziecka i dostosowuje siłę bodźca,
• aktywizowane są wzorce odruchowej lokomocji – obrót i pełzanie,
• rozwijane są reakcje antygrawitacyjne oraz zdolność podpierania się i utrzymania głowy.

Rodzice uczestniczą w terapii od początku – uczą się, jak prawidłowo podnosić, nosić i pielęgnować dziecko, by wspierać utrwalanie wzorców posturalnych także w domu.

Charakterystyka metody Vojty

Metoda Vojty jest formą terapii neurorozwojowej, w której aktywowane są naturalne wzorce ruchowe obecne w układzie nerwowym każdego człowieka.
Terapia stymuluje ośrodkowy układ nerwowy, wspiera rozwój koordynacji ruchowej i pozwala dziecku stopniowo uczyć się prawidłowego sterowania ruchem.
W Centrum Rehabilitacji Grawitacja zajęcia prowadzone są przez certyfikowanych terapeutów metody Vojty, w spokojnej atmosferze, z uwzględnieniem wieku, możliwości i indywidualnych potrzeb dziecka.