Niektóre dzieci nie rozwijają mowy w sposób naturalny lub mają trudności z jej nabyciem. Terapia AAC (ang. Augmentative and Alternative Communication), znana również jako komunikacja wspomagająca i alternatywna, daje im możliwość wyrażania potrzeb, emocji i myśli przy użyciu różnych metod komunikacji. Celem zajęć jest nie tylko porozumiewanie się, ale również rozwijanie kompetencji językowych, emocjonalnych i społecznych, a także umiejętności komunikowania się z otoczeniem.
W Centrum Rehabilitacji Grawitacja zajęcia AAC prowadzone są przez logopedów i neurologopedów, którzy dostosowują formę pracy do indywidualnych możliwości dziecka. Praca opiera się na zasobach dziecka, a nie jego deficytach – każdy, nawet najmniejszy sposób wyrażania siebie, jest traktowany jako sukces komunikacyjny. Kluczowe są: kontakt, relacja i aktywne uczestnictwo dziecka oraz zaangażowanie rodziców w proces komunikacji.
Na czym polega terapia AAC
Metoda AAC obejmuje naukę i rozwijanie alternatywnych sposobów komunikacji, szczególnie wtedy, gdy mowa nie pojawia się lub jest znacznie ograniczona. Podczas zajęć terapeuta wspiera dziecko w odnalezieniu najbardziej naturalnej i efektywnej formy porozumiewania się, wykorzystując m.in.:
- gesty i naturalne zachowania komunikacyjne,
- obrazki, symbole graficzne i piktogramy,
- tablice i książki komunikacyjne,
- komunikatory oraz urządzenia elektroniczne z oprogramowaniem wspomagającym komunikację.
AAC nie zastępuje mowy, lecz tworzy pomost komunikacyjny, który ułatwia jej rozwój. W wielu przypadkach komunikacja wspomagająca sprzyja pojawieniu się i utrwaleniu mowy werbalnej, wspierając rozwój systemu językowego dziecka.
Dla kogo przeznaczona jest terapia AAC
Zajęcia metodą AAC są przeznaczone dla dzieci i dorosłych, u których rozwój mowy przebiega nietypowo lub jest zaburzony.
W szczególności z zajęć korzystają osoby:
- niemówiące z powodu chorób genetycznych, zaburzeń neurologicznych lub rozwojowych,
- dzieci ze spektrum autyzmu lub z autyzmem, u których rozwój językowy przebiega wolniej,
- z niepełnosprawnością intelektualną, ruchową lub sprzężoną,
- z zaburzeniami mowy lub afazją dziecięcą,
- z mózgowym porażeniem dziecięcym,
- po urazach, udarach lub wylewach, gdy komunikacja słowna została utracona lub ograniczona.
Jak przebiegają zajęcia metodą komunikacji AAC
Zajęcia mają charakter zabawowy i relacyjny.
Terapeuta obserwuje zachowania komunikacyjne dziecka, dostosowując metody i tempo pracy do jego potrzeb.
W trakcie zajęć:
- wspólnie z rodzicem poszukuje najbardziej skutecznych metod komunikacji z otoczeniem,
- uczy dziecko posługiwania się gestami, obrazkami lub komunikatorem,
- wspiera rozwój językowy i inicjatywę komunikacyjną,
- włącza rodziców w codzienne stosowanie AAC, aby komunikacja wspomagająca mogła towarzyszyć dziecku w każdej sytuacji – w domu, przedszkolu i podczas zabawy.
Zaangażowanie rodziców jest kluczowe – dzięki wspólnym działaniom dziecko uczy się komunikować z otoczeniem w sposób zrozumiały i dostosowany do swoich możliwości.
Znaczenie terapii AAC dla rozwoju dziecka
Metoda AAC wspiera nie tylko komunikację, ale także rozwój emocjonalny, społeczny i poznawczy.
Dzięki możliwości wyrażania potrzeb i emocji dziecko zyskuje większe poczucie sprawczości i bezpieczeństwa.
AAC:
- poprawia rozumienie języka,
- rozwija relacje społeczne,
- wspiera funkcjonowanie dziecka w grupie,
- ułatwia naukę w przedszkolu i szkole,
- wspomaga rozwój mowy werbalnej, gdy istnieją ku temu możliwości fizjologiczne.
Regularna praca z terapeutą i zaangażowanie rodziców sprawiają, że komunikacja alternatywna staje się naturalną częścią codziennych interakcji dziecka i jego otoczenia.
Klauzula edukacyjna
Powyższy opis ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowi porady medycznej.
O kwalifikacji do terapii decyduje specjalista po przeprowadzeniu badania.
